Gemeente beroept zich op verjaring: voetbalveld wel, trottoir niet

Geschreven door Thijs Liebregts
5 maart 2026 · 4 minuten leestijd

Verjaring werkt in twee richtingen. Meestal verliest een gemeente grond aan een bewoner of een bedrijf. Maar kan een gemeente ook zelf door verjaring eigenaar worden van particuliere grond? Dat is zeker mogelijk. Twee uitspraken laten zien wanneer dat slaagt en wanneer niet.

Trottoir in Helmond

De eerste zaak gaat over twee stroken grond rond een gebouw met appartementen en winkelruimte. Volgens het Kadaster is de vereniging van eigenaars de eigenaar. De gemeente Helmond had de stroken bestraat en in 1983 een herdenkingsboom geplant. Volgens de gemeente had zij de grond daarmee bij de openbare ruimte getrokken en was zij na 20 jaar eigenaar geworden.

Het gerechtshof 's-Hertogenbosch wijst dat op 27 mei 2025 af. Bestraten en een boom planten en onderhouden is publiek gebruik van particuliere grond. Bezit is het niet. De eigenaren hoefden daaruit niet af te leiden dat de gemeente zich als eigenaar gedroeg. Zij konden de stroken ook gewoon blijven gebruiken en deden dat. In 2002 stalden zij er hun waren uit. In 2012 zetten zij een strook af voor schilderwerk aan het gebouw. Dat de bestrating aansluit op het trottoir van de gemeente, verandert dat niet.

Openbare weg

De gemeente voerde nog twee andere grondslagen aan. Zij stelde dat de stroken openbare weg waren. Een weg wordt openbaar als hij 30 jaar voor iedereen toegankelijk is geweest, of 10 jaar als de gemeente hem in die tijd ook onderhield. Het hof komt daar niet aan toe, omdat de stroken geen weg zijn. De ene strook is smal en loopt dood op een gebouw en een nutskast. De andere dient vooral als toegang tot het complex en een broodjeszaak. Dat is bestemmingsverkeer, geen openbaar verkeer. Dezelfde stenen als het trottoir maken een strook nog geen trottoir.

Ook een opstalrecht voor de bestrating en de boom had de gemeente niet door verjaring verkregen. Wie stelt dat hij de grond als eigenaar bezit, kan niet tegelijk bezitter zijn van een beperkt recht op die grond.

Voetbalvelden in Haarlem

In de tweede zaak slaagt het beroep op verjaring wel. Het gaat om twee percelen die volgens het Kadaster van een vastgoedbedrijf zijn. De percelen hoorden ooit bij een terrein van de spoorwegen. In ieder geval sinds 1953 liggen er voetbalvelden op. De gemeente Haarlem heeft die velden aangelegd, onderhouden, gerenoveerd en verhuurd. Een sloot en hekken scheiden de velden van het terrein van de kadastrale eigenaar.

De rechtbank Noord-Holland oordeelt op 3 december 2025 dat de gemeente de percelen onafgebroken, openbaar en ondubbelzinnig heeft bezeten. De kadastrale eigenaren konden zien dat de gemeente zich als eigenaar gedroeg. Zij hadden dus op tijd kunnen ingrijpen. De verjaringstermijn liep vanaf 1953. Op grond van het overgangsrecht is de gemeente in ieder geval in 1993 eigenaar geworden.

Huurder

Maar de gemeente gebruikte de velden toch niet zelf? Dat is juist. Een voetbalclub speelde er. Het verandert alleen niets. De club gebruikte de velden op grond van een huurovereenkomst. De gemeente had die overeenkomst gesloten als eigenaar. Wie grond verhuurt, oefent het bezit uit via zijn huurder.

Huur en erkenning

De kadastrale eigenaar voerde aan dat de gemeente de grond ooit van de spoorwegen had gehuurd. Een huurder is houder en kan zichzelf niet tot bezitter maken. De enige aanwijzing was een tekening uit 1989 met de aanduiding 'huurgrens'. Een huurovereenkomst of huurbetalingen waren er niet. De rechtbank gaat er daarom van uit dat de gemeente nooit heeft gehuurd.

In 2021 vestigde de gemeente een voorkeursrecht op de percelen. In 2022 bood zij de eigenaar een deel van de huur van een zendmast op het terrein aan. Was dat geen erkenning van andermans eigendom? Het helpt de eigenaar niet. De verjaring was toen al tientallen jaren voltooid. Een latere erkenning draait de eigendomsovergang niet terug.

Conclusie

Voor een gemeente geldt dezelfde maatstaf als voor ieder ander. In Helmond deed de gemeente wat een gemeente overal doet: bestraten en groen onderhouden. De eigenaar bleef zijn grond gebruiken. In Haarlem had de gemeente de grond afgesloten, voor een eigen doel ingericht en verhuurd. De eigenaar kwam er niet meer.

Heeft de gemeente een deel van uw grond in gebruik als trottoir, plantsoen of sportveld? Neem gerust contact met ons op.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact